شهریور برای بسیاری از خانوادهها ماه عجیبی است. هنوز حالوهوای تابستان در خانه جریان دارد، ساعت خواب بچهها جابهجا شده، صبحها خبری از عجله برای مدرسه نیست و برنامه روزانه کمی آزادتر شده است؛ اما هرچه به مهر نزدیکتر میشویم، یک نگرانی آرامآرام شروع میشود:
«چطور دوباره کودک را برای مدرسه آماده کنیم؟»
این نگرانی مخصوص والدین کلاساولیها نیست.
حتی کودکی که چند سال سابقه مدرسه دارد ممکن است بعد از سه ماه تعطیلی برای برگشتن به برنامه صبحگاهی، انجام تکالیف، نشستن سر کلاس و جدا شدن دوباره از فضای آزاد تابستان به زمان نیاز داشته باشد.
بعضی کودکان مشتاق مدرسهاند.
کیف و دفترشان را از چند هفته قبل آماده میکنند و درباره دیدن دوستانشان هیجان دارند.
بعضی دیگر وقتی اسم مدرسه میآید، میگویند:
«کاش تابستون تموم نمیشد.»
و گروهی هم ممکن است واقعاً مضطرب شوند:
«اگر معلمم را دوست نداشته باشم چی؟»
«اگر دوستم توی کلاس من نباشه چی؟»
«اگر درسها سخت باشه چی؟»
«اگر نتونم صبح بیدار شم چی؟»
همه این واکنشها لزوماً نشانه وجود مشکل نیستند. بازگشت از یک دوره آزادتر به یک برنامه منظم برای بسیاری از کودکان نیاز به سازگاری دارد.
نکته مهم این است که این تغییر را به شب قبل از اول مهر موکول نکنیم.
اگر حدود یک ماه فرصت داریم، میتوانیم خواب، صبحانه، مسئولیتهای کودک، برنامه روزانه و حتی ذهن او را بهتدریج به شرایط مدرسه نزدیک کنیم.
در ادامه یک برنامه ۳۰ روزه ارائه کردهایم که میتوانید متناسب با سن و شرایط فرزندتان تغییر دهید.
چرا نباید آماده شدن برای مدرسه را به هفته آخر شهریور موکول کنیم؟
یکی از رایجترین اتفاقها این است که خانواده تا روزهای پایانی تابستان همان برنامه قبلی را ادامه میدهد.
کودک ساعت ۱۲ شب یا حتی دیرتر میخوابد.
صبح ساعت ۹ یا ۱۰ بیدار میشود.
صبحانه دیر خورده میشود.
زمان زیادی صرف بازی و موبایل میشود.
و بعد ناگهان در آخرین روز شهریور میگوییم:
«امشب باید ساعت ۹ بخوابی؛ فردا مدرسه داری.»
برای بسیاری از کودکان این تغییر ناگهانی سخت است.
حتی اگر ساعت ۹ وارد تخت شوند، ممکن است بدنشان آماده خواب نباشد و مدت زیادی بیدار بمانند.
صبح روز بعد هم باید چند ساعت زودتر از زمان معمول تابستان بیدار شوند.
نتیجه؟
کودکی خوابآلود، خانوادهای عجول و صبحی پراسترس.
به همین دلیل بهتر است بازگشت به مدرسه را فرایند ببینیم، نه یک اتفاق یکروزه.
خواب؛ اولین چیزی که باید در شهریور اصلاح شود
قبل از خرید دفتر، کیف یا لباس مدرسه، بهتر است به ساعت خواب کودک نگاه کنید.
کودکان ۶ تا ۱۲ سال معمولاً به حدود ۹ تا ۱۲ ساعت خواب در شبانهروز نیاز دارند و نوجوانان ۱۳ تا ۱۸ سال نیز معمولاً باید بین ۸ تا ۱۰ ساعت خواب منظم داشته باشند.
خواب کافی با توجه، یادگیری، حافظه، تنظیم احساسات و عملکرد بهتر در طول روز مرتبط است.
اگر فرزند شما باید روزهای مدرسه ساعت ۶:۳۰ صبح بیدار شود، نمیتوانیم بدون توجه به ساعت خواب شبانه انتظار داشته باشیم صبح سرحال باشد.
ساعت خواب را ناگهانی تغییر ندهید
فرض کنید کودک در تابستان ساعت ۱۱:۳۰ شب میخوابد اما برای مدرسه باید ساعت ۹:۳۰ بخوابد.
لازم نیست یک شب ناگهان دو ساعت برنامه را جلو ببرید.
میتوانید هر چند روز حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه ساعت خواب و بیداری را زودتر کنید.
برای مثال:
شبهای اول: ۱۱:۱۵
چند روز بعد: ۱۱
بعد: ۱۰:۴۵
و به همین ترتیب تا رسیدن به برنامه موردنظر.
آکادمی پزشکی خواب آمریکا نیز در توصیههای بازگشت به مدرسه پیشنهاد میکند تغییر برنامه خواب کودکان بهتدریج انجام شود.
هفته اول؛ روزهای ۳۰ تا ۲۱ مانده به مدرسه
هدف این هفته ایجاد تغییر شدید نیست.
ما فقط میخواهیم بدن و ذهن کودک بفهمد که تابستان آرامآرام در حال تغییر است.
روز ۳۰: درباره مدرسه حرف بزنید، اما بازجویی نکنید
یک گفتوگوی ساده داشته باشید.
مثلاً:
«کمکم داریم به شروع مدرسه نزدیک میشیم. درباره امسال چه حسی داری؟»
ممکن است کودک بگوید:
«خوبه.»
ممکن است بگوید:
«دوست ندارم.»
یا اصلاً نخواهد حرف بزند.
همه این پاسخها قابل قبولاند.
هدف این گفتوگو فقط باز کردن مسیر صحبت است.
اگر کودک نگرانیای مطرح کرد فوراً نگویید:
«چیزی نیست.»
مثلاً اگر گفت:
«میترسم معلم سختگیری داشته باشم.»
میتوانید بگویید:
«میفهمم. معلم جدید رو هنوز نمیشناسی و طبیعیه که ندونی چه جوریه. دوست داری درباره چیزی که نگرانت کرده بیشتر حرف بزنیم؟»
UNICEF نیز در توصیههای مربوط به اضطراب کودکان پیشنهاد میکند والدین ابتدا احساس کودک را بشناسند و درباره آن با او صحبت کنند، نه اینکه صرفاً نگرانی را رد کنند.
روزهای ۲۹ تا ۲۷: ساعت بیداری را کمی جلو بیاورید
اول روی بیدار شدن تمرکز کنید.
اگر کودک تابستان ساعت ۹:۳۰ بیدار میشود، چند روز ساعت ۹ بیدارش کنید.
لازم نیست هنوز ساعت ۶ صبح بیدار شود.
هدف ایجاد تغییر تدریجی است.
سعی کنید حتی آخر هفتهها تفاوت ساعت بیداری بسیار زیاد نشود.
روتین نسبتاً ثابت خواب و بیداری به بدن کمک میکند زمان خواب را بهتر تنظیم کند. منابع اطفال نیز بر ثبات نسبی ساعت خواب و بیداری تأکید دارند.
روز ۲۶: میز یا محل مطالعه را مرتب کنید
لازم نیست اتاق کودک را تبدیل به کلاس درس کنیم.
فقط یک فضای مشخص برای:
- کتابها
- دفترها
- مدادها
- انجام تکالیف
آماده کنید.
اجازه دهید کودک خودش در مرتب کردن فضا مشارکت کند.
این مشارکت حس مالکیت بیشتری ایجاد میکند.
روزهای ۲۵ تا ۲۳: صبحانه را دوباره جدی کنید
در تابستان ممکن است کودک ساعت ۱۰ بیدار شود و صبحانه و ناهار تقریباً با هم ترکیب شوند.
اما مدرسه چنین فرصتی نمیدهد.
از همین هفته تلاش کنید صبحانه دوباره بخشی از روتین صبح شود.
لازم نیست صبحانه پیچیده باشد.
هدف اصلی ایجاد عادت است:
بیدار شدن → شستن صورت → لباس → صبحانه
این ترتیب بعداً صبحهای مدرسه را بسیار سادهتر میکند.
روزهای ۲۲ و ۲۱: کمی از زمان صفحهنمایش کم کنید
قرار نیست ناگهان موبایل، تبلت یا بازی را ممنوع کنیم.
محدودیت ناگهانی معمولاً فقط مقاومت ایجاد میکند.
اما اگر کودک در تابستان چند ساعت تا نیمهشب با صفحهنمایش مشغول بوده، بهتر است کمکم زمان استفاده مخصوصاً در ساعات قبل از خواب کاهش پیدا کند.
HealthyChildren وابسته به آکادمی اطفال آمریکا نیز توصیه میکند خانوادهها در آستانه سال تحصیلی برای استفاده از صفحهنمایش مرزهای مشخصتری ایجاد کنند و خواب، فعالیت فیزیکی و تغذیه را در اولویت قرار دهند.
هفته دوم؛ روزهای ۲۰ تا ۱۴ مانده به مدرسه
در هفته دوم کمی بیشتر به برنامه مدرسه نزدیک میشویم.
برنامه صبحگاهی آزمایشی بسازید
یک صبح بدون اینکه مدرسهای در کار باشد، برنامه را تمرین کنید.
مثلاً:
۷:۰۰ بیدار شدن
۷:۱۰ شستن صورت و لباس پوشیدن
۷:۳۰ صبحانه
۷:۵۰ آماده کردن کیف
هدف مسابقه نیست.
فقط ببینید هر مرحله واقعاً چقدر زمان میگیرد.
ممکن است تصور کنید کودک در ۱۰ دقیقه لباس میپوشد، اما در عمل ۲۵ دقیقه طول بکشد.
همین تمرین به شما کمک میکند ساعت واقعی بیدار شدن در مهر را بهتر تعیین کنید.
مسئولیت کیف را کمکم به کودک بدهید
یکی از اشتباهات رایج این است که والدین تمام مسئولیت مدرسه را به عهده میگیرند.
مادر کیف را میبندد.
دفتر را داخل کیف میگذارد.
مداد را میتراشد.
بطری آب را پر میکند.
لباس را آماده میکند.
و اگر چیزی جا بماند، خودش ناراحت میشود.
اما مدرسه میتواند فرصتی برای تمرین مسئولیتپذیری باشد.
متناسب با سن کودک، بخشی از کار را به خودش بسپارید.
مثلاً کلاساولی میتواند:
- جامدادیاش را بررسی کند؛
- بطری آبش را در کیف بگذارد؛
- لباس فردا را انتخاب کند.
کودک بزرگتر میتواند تقریباً تمام کیف را خودش آماده کند.
هدف این نیست که هیچ اشتباهی نکند.
اگر یک بار پاککنش را فراموش کند، همین تجربه میتواند بخشی از یادگیری مسئولیت باشد.
خرید لوازم مدرسه را به پروژه خانوادگی تبدیل نکنید
شروع مدرسه برای بعضی خانوادهها تبدیل به مسابقه خرید میشود.
کیف جدید.
جامدادی جدید.
چند مدل دفتر.
دهها خودکار.
وسایل تزئینی.
اما از نظر روانی مهمتر از تعداد وسایل، مشارکت کودک در انتخاب است.
میتوانید بودجه مشخصی تعیین کنید و میان چند گزینه اجازه انتخاب بدهید.
مثلاً:
«بین این سه دفتر کدوم رو دوست داری؟»
این انتخابهای کوچک میتوانند احساس کنترل کودک را بیشتر کنند.
بهخصوص کودکی که بابت مدرسه جدید اضطراب دارد، ممکن است از همین تصمیمهای ساده احساس امنیت بیشتری بگیرد.
اگر کودک میگوید «مدرسه دوست ندارم»، چه کنیم؟
اول بفهمیم منظورش چیست.
جمله «مدرسه دوست ندارم» میتواند دهها معنی داشته باشد.
ممکن است یعنی:
«دوست ندارم صبح زود بیدار بشم.»
یا:
«از یک همکلاسی میترسم.»
یا:
«فکر میکنم درسها سخت بشن.»
یا:
«دوستم رفته مدرسه دیگه.»
یا حتی:
«تابستون بیشتر خوش میگذره.»
به جای پاسخ:
«همه باید برن مدرسه.»
بپرسید:
«کدوم قسمت مدرسه رفتن رو کمتر دوست داری؟»
این سؤال مسیر گفتوگو را باز میکند.
اگر موضوع مربوط به رابطه کودک با دوستان، معلم یا محیط مدرسه است، میتوانید از مطالبی مثل هیچکس با من دوست نمیشود؛ چگونه به کودک کمک کنیم؟ نیز استفاده کنید.
هفته سوم؛ روزهای ۱۳ تا ۷ مانده به مدرسه
حالا برنامه باید بسیار شبیه روزهای واقعی مدرسه شود.
ساعت خواب تقریباً به ساعت نهایی برسد
در این مرحله بهتر است کودک بیشتر شبها در ساعت موردنیاز مدرسه بخوابد.
مثلاً اگر باید ساعت ۶:۳۰ بیدار شود و برای خواب کافی باید حدود ۹:۳۰ وارد تخت شود، حالا دیگر برنامه را به همان محدوده نزدیک کنید.
یک روتین شبانه ساده بسیار کمککننده است:
شام → جمع کردن وسایل → مسواک → کتاب یا گفتوگوی آرام → خواب
آکادمی اطفال آمریکا نیز داشتن یک روتین قابل پیشبینی شبانه را برای کودکان مفید میداند.
لباس و کیف را شب قبل آماده کنید
یکی از سادهترین روشهای کاهش استرس صبحگاهی همین است.
شب قبل:
- لباس مشخص باشد؛
- کیف تقریباً آماده باشد؛
- بطری آب در محل مشخص قرار بگیرد؛
- کفش پیدا باشد؛
- برنامه روز بعد بررسی شود.
این کار شاید فقط ۱۰ دقیقه طول بکشد، اما میتواند صبح خانواده را بسیار آرامتر کند.
HealthyChildren نیز آماده کردن لباس، کیف و وسایل از شب قبل را یکی از راههای ساده برای روانتر شدن صبح مدرسه معرفی میکند.
مسیر مدرسه را یک بار امتحان کنید
اگر مدرسه جدید است یا محل زندگی تغییر کرده، مسیر را قبل از روز اول بررسی کنید.
اگر با خودرو میروید، ترجیحاً در ساعتی شبیه ساعت مدرسه مسیر را ببینید.
اگر سرویس دارید، درباره ساعت تقریبی سوار شدن سؤال کنید.
اگر مسیر طولانی است، حتماً بررسی کنید کودک برای رسیدن به مدرسه باید چه ساعتی بیدار شود.
در مقاله مدرسه نزدیک خانه یا مدرسه معروفتر؟ درباره اثر مسیر طولانی بر خواب و برنامه روزانه کودک مفصلتر توضیح دادهایم.
اگر کودک مدرسه جدیدی میرود، محیط را برایش قابل پیشبینی کنید
بخش مهمی از اضطراب انسان از «ندانستن» میآید.
کودکی که نمیداند:
- کلاس کجاست؛
- معلم چه کسی است؛
- سرویس چگونه است؛
- زنگ تفریح کجا میرود؛
- مادر چه ساعتی برمیگردد؛
ممکن است بیشتر مضطرب شود.
اگر مدرسه امکان بازدید قبل از شروع سال را دارد، از آن استفاده کنید.
مسیر ورود را نشان دهید.
حیاط را ببینید.
اگر امکان دارد با معلم آشنا شوید.
برای کودکان کوچکتر، مطلب چگونه کودک را با معلم جدید آشنا کنیم؟ میتواند کمککننده باشد.
هفته آخر؛ ۷ روز مانده به مدرسه
این هفته زمان تغییرات بزرگ نیست.
اگر تا این مرحله برنامه را آرامآرام اصلاح کردهاید، حالا فقط باید آن را ثابت نگه دارید.
یک هفته مانده: برنامه کامل صبح را تمرین کنید
کودک در ساعت واقعی بیدار شود.
لباس بپوشد.
صبحانه بخورد.
کیفش را آماده کند.
حتی میتوانید برای سرگرمی بگویید:
«امروز تمرین روز مدرسه داریم!»
نگاه کنید کدام بخش بیشترین زمان را میگیرد.
اگر بستن مو ۱۵ دقیقه طول میکشد، این زمان را از قبل در برنامه صبح لحاظ کنید.
پنج روز مانده: درباره انتظارات حرف بزنید
به جای سخنرانی طولانی، چند موضوع ساده را مشخص کنید.
مثلاً:
«بعد از مدرسه وقتی رسیدی اول کمی استراحت میکنی.»
«کیفت رو خودت میذاری سر جاش.»
«اگر چیزی توی مدرسه ناراحتت کرد میتونی بهمون بگی.»
کودک باید بداند خانه بعد از شروع مدرسه همچنان فضای امن اوست، نه شعبه دوم مدرسه.
چهار روز مانده: برنامه را بیش از حد شلوغ نکنید
یکی از اشتباهات شهریور این است که همزمان با شروع مدرسه چند کلاس جانبی جدید هم اضافه کنیم.
زبان.
ورزش.
موسیقی.
کلاس تقویتی.
ممکن است کودک در هفته اول مدرسه به خودی خود خسته باشد.
اگر امکان دارد، چند هفته اول را کمی سبکتر بگیرید تا ابتدا با برنامه مدرسه سازگار شود.
بعد از آن میتوانید فعالیتهای جانبی را متناسب با انرژی واقعی کودک تنظیم کنید.
سه روز مانده: اجازه دهید هیجان هم وجود داشته باشد
همه چیز نباید درباره نظم باشد.
میتوانید:
- با هم روی دفترها اسم بنویسید؛
- یک میانوعده جدید امتحان کنید؛
- درباره دوستان کودک صحبت کنید؛
- از خاطرات خوب سال قبل بگویید.
شروع مدرسه فقط پایان تعطیلات نیست.
برای کودک میتواند شروع دوستیها، تجربهها و اتفاقهای جدید هم باشد.
شب قبل از مدرسه چه کنیم؟
شب قبل زمان نصیحتهای طولانی نیست.
جملاتی مثل:
«امسال دیگه باید جدی درس بخونی.»
«ببینم امسال چه کار میکنی.»
«سال گذشته خیلی بینظم بودی.»
فقط فشار روانی ایجاد میکنند.
بهتر است شب آرام باشد.
کیف آماده.
لباس آماده.
صبحانه تا حد ممکن مشخص.
و گفتوگو کوتاه و مثبت.
میتوانید بگویید:
«فردا شروع یه سال جدیده. لازم نیست همه چیز از همون روز اول عالی باشه. کمکم به برنامه عادت میکنی.»
این جمله یک پیام مهم دارد:
قرار نیست کودک در روز اول کامل باشد.
صبح روز اول مدرسه؛ مهمتر از عکس گرفتن، آرامش است
روز اول ممکن است والدین خودشان بیشتر از کودک هیجان داشته باشند.
عکس.
فیلم.
تماس با خانواده.
توصیههای آخر.
اما اگر کودک مضطرب است، بهتر است محیط را ساده نگه داریم.
صبحانهای که قبلاً امتحان کرده.
لباسی که راحت است.
زمان کافی.
و خداحافظی مشخص.
برای کودکان کوچکتر خداحافظی طولانی معمولاً کمککننده نیست.
اگر قرار است کودک در مدرسه بماند، بهتر است با اطمینان بگویید:
«بعد از مدرسه میام دنبالت.»
و خداحافظی را به یک مراسم ۲۰ دقیقهای تبدیل نکنید.
اگر کودک صبح اول مهر گریه کرد چه کنیم؟
گریه کردن بهخصوص در کودکان کوچکتر الزاماً به معنی آماده نبودن برای مدرسه نیست.
ممکن است واکنش طبیعی به جدایی یا محیط جدید باشد.
اول آرام بمانید.
احساس او را رد نکنید.
نگویید:
«بچه بزرگ که گریه نمیکنه.»
میتوانید بگویید:
«میدونم جدا شدن الان برات سخته.»
سپس طبق هماهنگی با مدرسه عمل کنید.
اگر این اضطراب شدید، مداوم یا همراه با علائم قابل توجه دیگری است و بعد از دوره سازگاری کاهش پیدا نمیکند، بهتر است موضوع را با مشاور مدرسه یا متخصص مناسب در میان بگذارید.
یک جدول ساده برنامه ۳۰ روزه
| زمان باقیمانده | کار اصلی |
|---|---|
| ۳۰ تا ۲۵ روز | گفتوگو درباره مدرسه و بررسی نگرانیها |
| ۲۵ تا ۲۰ روز | شروع تغییر تدریجی ساعت خواب |
| ۲۰ تا ۱۵ روز | ایجاد روتین صبحانه و بیداری |
| ۱۵ تا ۱۰ روز | آمادهسازی محل مطالعه و مسئولیت کیف |
| ۱۰ تا ۷ روز | نزدیک شدن به ساعت واقعی خواب مدرسه |
| ۷ روز | تمرین کامل صبح مدرسه |
| ۵ روز | آماده کردن وسایل اصلی |
| ۳ روز | سبک کردن برنامه و ایجاد هیجان مثبت |
| شب قبل | کیف، لباس و خواب آرام |
| روز اول | صبح بدون عجله و خداحافظی مطمئن |
چیزهایی که بهتر است در شهریور انجام ندهیم
تهدید کردن با مدرسه
«صبر کن مدرسه باز بشه، دیگه از این خبرا نیست.»
این جمله مدرسه را در ذهن کودک تبدیل به تنبیه میکند.
مقایسه با کودکان دیگر
«دخترخالهات عاشق مدرسه است.»
«ببین دوستت چقدر منظم شده.»
این مقایسه معمولاً کمکی به آمادگی کودک نمیکند.
ایجاد ترس از معلم
«اگه این کار رو بکنی معلمت دعوات میکنه.»
با این جمله قبل از اینکه کودک معلم را بشناسد، تصویر یک فرد تهدیدکننده ایجاد میکنیم.
تغییر همه چیز در یک شب
خواب، غذا، موبایل، تکلیف و مسئولیت را همزمان تغییر ندهید.
تغییر تدریجی معمولاً قابلتحملتر است.
پر کردن تمام شهریور با کلاس آموزشی
کودک هنوز در تعطیلات تابستان است.
قرار نیست شهریور به یک دوره فشرده آمادهسازی تحصیلی تبدیل شود.
تمرکز اصلی باید روی روتین زندگی باشد، نه جلو انداختن کتابهای درسی.
والدین هم باید برای مدرسه آماده شوند
گاهی تمام تمرکز روی کودک است، اما بخشی از استرس مدرسه از والدین منتقل میشود.
مادری که دائماً میگوید:
«نمیدونم امسال چی میشه.»
«کاش معلمش خوب باشه.»
«خیلی نگرانم.»
ممکن است ناخواسته این پیام را منتقل کند که مدرسه جای نگرانکنندهای است.
نگرانی والدین طبیعی است.
اما بهتر است نگرانیهای بزرگسالانه مثل شهریه، کیفیت مدرسه یا مشکلات مدیریتی را جلوی کودک دائماً تکرار نکنیم.
کودک باید احساس کند بزرگسالان اطرافش شرایط را مدیریت میکنند.
اگر فرزندمان کلاساولی است، برنامه کمی متفاوت است
کلاس اول فقط شروع یک پایه جدید نیست.
برای بسیاری از کودکان شروع یک سبک زندگی کاملاً جدید است.
ممکن است کودک هنوز:
- زمان را خوب مدیریت نکند؛
- وسایلش را جا بگذارد؛
- از نشستن طولانی خسته شود؛
- برای جدایی از والدین مشکل داشته باشد.
در هفتههای اول انتظار استقلال کامل نداشته باشید.
مسئولیت را قدمبهقدم منتقل کنید.
مثلاً در ابتدا با هم کیف را آماده کنید.
بعد از چند هفته شما فقط یادآوری کنید.
و در مرحله بعد خودش مسئول باشد.
بعد از شروع مدرسه، برنامه تمام نمیشود
هدف برنامه ۳۰ روزه این نیست که اول مهر همه چیز تمام شود.
دو تا سه هفته اول مدرسه دوره سازگاری است.
در این مدت به چند نشانه توجه کنید:
- خوابآلودگی شدید
- خستگی دائمی
- عصبانیت بیشتر از معمول
- مقاومت شدید برای رفتن به مدرسه
- کاهش اشتها
- شکایت مکرر از سردرد یا دلدرد
- نگرانی شدید درباره مدرسه
یک یا دو روز سخت طبیعی است.
اما اگر مشکلات شدید یا مداوم باشند، بهتر است علت را بررسی کنید.
گاهی مشکل فقط خواب است.
گاهی حجم برنامه زیاد است.
گاهی مسئلهای در مدرسه وجود دارد.
مقاله ۸ زنگ خطر در بازدید مدرسه که والدین معمولاً نادیده میگیرند نیز میتواند در ارزیابی محیط مدرسه مفید باشد.
جمعبندی؛ آماده شدن برای مدرسه از خرید کیف شروع نمیشود
شروع مهر فقط آماده کردن دفتر و مداد نیست.
کودک باید دوباره از یک برنامه آزاد تابستانی وارد زندگی منظمتری شود.
خواب تغییر میکند.
صبحها زودتر شروع میشوند.
مسئولیتها بیشتر میشوند.
دوستان و معلم دوباره بخش بزرگی از روز کودک میشوند.
اگر این تغییر را ناگهانی انجام دهیم، احتمالاً روزهای اول برای کل خانواده سختتر خواهند بود.
اما اگر از شهریور آرامآرام:
- ساعت خواب را اصلاح کنیم؛
- برنامه صبحگاهی بسازیم؛
- کودک را در آماده کردن وسایل مشارکت دهیم؛
- درباره نگرانیهایش حرف بزنیم؛
- مسیر مدرسه را بررسی کنیم؛
- و مسئولیتها را تدریجی افزایش دهیم؛
شروع سال تحصیلی میتواند بسیار آرامتر باشد.
مهمتر از همه، قرار نیست روز اول همه چیز عالی پیش برود.
ممکن است کیف چیزی کم داشته باشد.
ممکن است کودک صبح غر بزند.
ممکن است شب دوم خسته باشد.
و ممکن است خانواده چند روز زمان لازم داشته باشد تا برنامه مناسب خودش را پیدا کند.
هدف، ساختن یک روتین پایدار است؛ نه اجرای بینقص یک برنامه از روز اول.
سوالات متداول درباره آماده کردن کودک برای بازگشت به مدرسه
از چند روز قبل باید کودک را برای مدرسه آماده کنیم؟
اگر امکان دارد، حدود سه تا چهار هفته قبل شروع کنید؛ بهخصوص اگر ساعت خواب کودک در تابستان بهطور قابل توجهی تغییر کرده است. تغییرات تدریجی معمولاً سادهتر از تغییر ناگهانی در شب قبل از مدرسه هستند.
ساعت خواب کودک را چطور برای مدرسه تنظیم کنیم؟
هر چند روز ساعت خواب و بیداری را حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه زودتر کنید تا به برنامه مطلوب برسید. کودکان ۶ تا ۱۲ سال معمولاً به ۹ تا ۱۲ ساعت خواب منظم نیاز دارند.
اگر کودک نمیخواهد به مدرسه برود چه کنیم؟
ابتدا علت را پیدا کنید. ممکن است مسئله خواب، جدایی، دوست، معلم یا نگرانی درباره درس باشد. به جای رد کردن احساس کودک، با سؤالهای مشخص درباره دلیل نگرانی صحبت کنید.
آیا باید در شهریور درسهای سال قبل را مرور کنیم؟
مرور کوتاه میتواند مفید باشد، اما بهتر است شهریور تبدیل به یک دوره فشرده آموزشی نشود. خواب، روتین، مسئولیتپذیری و آمادگی روانی معمولاً اولویت بیشتری دارند.
برای کلاساولیها چه کار متفاوتی انجام دهیم؟
محیط مدرسه را قابل پیشبینی کنید، در صورت امکان قبل از شروع سال از مدرسه بازدید کنید، مسیر را نشان دهید و مسئولیتهای شخصی را بهتدریج آموزش دهید.
شب قبل از اولین روز مدرسه چه کنیم؟
کیف و لباس را آماده کنید، شام معمولی داشته باشید، فعالیتهای هیجانانگیز آخر شب را کاهش دهید و اجازه دهید کودک تقریباً در ساعت تعیینشده بخوابد. شب قبل زمان مناسبی برای نصیحتهای طولانی درباره درس و نمره نیست.
منابع برای مطالعه بیشتر
American Academy of Sleep Medicine – Pediatric Sleep Recommendations
https://aasm.org/recharge-with-sleep-pediatric-sleep-recommendations-promoting-optimal-health/
American Academy of Sleep Medicine – Back to School Sleep
https://aasm.org/get-the-kids-to-sleep-and-ready-for-back-to-school/
American Academy of Pediatrics – HealthyChildren: Back to School Tips
https://www.healthychildren.org/English/ages-stages/teen/school/Pages/back-to-school-tips-to-help-kids-have-a-healthy-year.aspx
UNICEF Parenting – Anxiety in Children
https://www.unicef.org/parenting/mental-health/what-is-anxiety
