معلم می‌گوید فرزندتان سر کلاس حواسش پرت می‌شود. وسط توضیح درس با مدادش بازی می‌کند، به بیرون پنجره نگاه می‌کند، چند دقیقه بعد نمی‌داند معلم درباره چه چیزی صحبت کرده و برای انجام یک فعالیت ساده باید چند بار صدایش کنند.
اولین فکری که ممکن است به ذهن والدین برسد این است:
«چرا تمرکز نداره؟»
و کمی بعد ممکن است نگرانی بزرگ‌تری شکل بگیرد:
«نکنه بیش‌فعاله؟»
اما حواس‌پرتی کودک در کلاس همیشه به معنای وجود یک اختلال نیست. خستگی، خواب ناکافی، اضطراب، سخت یا ساده بودن درس، محیط شلوغ کلاس، درگیری ذهنی کودک و حتی شیوه آموزش می‌توانند روی تمرکز دانش‌آموز تأثیر بگذارند.
از طرف دیگر، اگر مشکل تمرکز شدید، مداوم و در چند محیط مختلف دیده شود، نباید آن را صرفاً به «بازیگوش بودن» یا «تنبل بودن» کودک نسبت داد.
در ادامه بررسی می‌کنیم چرا بعضی کودکان در کلاس تمرکز ندارند، والدین باید به چه نشانه‌هایی توجه کنند و برای افزایش تمرکز دانش‌آموز چه کارهایی می‌توان انجام داد.
حواس‌پرتی کودک در کلاس دقیقاً یعنی چه؟
قبل از اینکه به دنبال علت باشیم باید مشخص کنیم منظورمان از «حواس‌پرتی» چیست.
گاهی والدین و معلمان انتظار دارند کودک تمام یک ساعت کلاس بدون هیچ وقفه‌ای به درس توجه کند؛ در حالی که توجه یک مهارت است و توانایی حفظ آن می‌تواند با سن، نوع فعالیت و شرایط محیط تغییر کند.
ممکن است دانش‌آموز:
- هنگام توضیح معلم مرتب به اطراف نگاه کند؛
- شروع فعالیت را فراموش کند؛
- وسایلش را مرتب گم کند؛
- بخشی از دستور معلم را بشنود و بخش دیگر را فراموش کند؛
- برای انجام تکلیف نیاز به تذکر مکرر داشته باشد؛
- خیلی سریع از یک فعالیت به فعالیت دیگری برود؛
- با کوچک‌ترین صدایی توجهش از درس منحرف شود؛
- یا ظاهراً به معلم نگاه کند اما نداند چند دقیقه قبل چه گفته شده است.
وجود یکی از این رفتارها به‌تنهایی نشان‌دهنده مشکل جدی نیست.
سؤال مهم‌تر این است که این وضعیت چقدر تکرار می‌شود، در چه موقعیت‌هایی رخ می‌دهد و تا چه اندازه روی یادگیری و زندگی روزمره کودک تأثیر گذاشته است.
چرا کودک سر کلاس حواسش پرت می‌شود؟
حواس‌پرتی یک علت واحد ندارد.
در بعضی کودکان مسئله بیشتر به محیط مربوط است، در بعضی‌ها اضطراب یا کمبود خواب نقش دارد و در گروهی دیگر ممکن است نیاز باشد وضعیت توجه و یادگیری دقیق‌تر بررسی شود.
۱. کودک خواب کافی ندارد
یکی از اولین مواردی که باید بررسی شود خواب کودک است.
کودکی که شب دیر می‌خوابد، خواب پیوسته و باکیفیتی ندارد یا صبح با خستگی از خواب بیدار می‌شود، ممکن است در ساعات مدرسه انرژی و توجه کافی نداشته باشد.
گاهی نشانه خستگی کودک برخلاف تصور ما خواب‌آلودگی واضح نیست.
ممکن است کودک بی‌قرار شود، زیاد صحبت کند، روی صندلی جابه‌جا شود یا نتواند روی یک فعالیت تمرکز کند.
بنابراین وقتی معلم از کاهش تمرکز خبر می‌دهد، قبل از هر نتیجه‌گیری بررسی کنید:
کودک چه ساعتی می‌خوابد؟
قبل از خواب چقدر از موبایل، تبلت یا تلویزیون استفاده می‌کند؟
صبح به‌راحتی بیدار می‌شود یا به‌سختی؟
در روزهای تعطیل چند ساعت بیشتر می‌خوابد؟
گاهی تغییر یک عادت خواب می‌تواند روی عملکرد روزانه کودک تأثیر قابل‌توجهی داشته باشد.
۲. ذهن کودک درگیر اضطراب است
تمرکز فقط به توانایی توجه کردن مربوط نیست؛ ذهن کودک باید فضای کافی برای توجه به درس داشته باشد.
فرض کنید دانش‌آموز نگران امتحان فرداست، با یکی از دوستانش مشکل پیدا کرده یا از اشتباه جواب دادن جلوی کلاس می‌ترسد.
بخشی از ظرفیت ذهنی او به همین نگرانی اختصاص پیدا می‌کند.
ممکن است ظاهراً سر کلاس نشسته باشد، اما ذهنش بارها به همان موضوع برگردد.
اگر حواس‌پرتی بیشتر در روزهای امتحان یا هنگام درس‌هایی که کودک نسبت به آن‌ها ترس دارد دیده می‌شود، بهتر است مسئله اضطراب نیز بررسی شود.
اگر فرزندتان در زمان آزمون‌ها نگرانی زیادی تجربه می‌کند، مقاله چگونه با اضطراب امتحان فرزندمان کنار بیاییم؟ می‌تواند برای بررسی این موضوع کمک‌کننده باشد.
۳. درس برای کودک بیش از حد سخت است
گاهی چیزی که از بیرون شبیه «بی‌توجهی» دیده می‌شود، در واقع نتیجه نفهمیدن درس است.
فرض کنید دانش‌آموز از ده دقیقه اول یک مبحث ریاضی چیزی متوجه نشده است.
وقتی معلم وارد مرحله بعد می‌شود، مطالب جدید برای او معنای چندانی ندارند.
در نتیجه بعد از مدتی ذهنش از کلاس فاصله می‌گیرد.
در چنین شرایطی مدام گفتن:
«تمرکز کن.»
مشکل اصلی را حل نمی‌کند.
باید مشخص شود کودک دقیقاً از کدام قسمت درس عقب مانده است.
گاهی یک شکاف کوچک آموزشی باعث می‌شود چندین درس بعدی نیز برای کودک دشوار شوند.
۴. درس برای کودک بیش از حد ساده است
همیشه دشواری درس باعث حواس‌پرتی نمی‌شود.
گاهی کودک مطلب را خیلی زودتر از بقیه متوجه شده و منتظر ادامه کلاس مانده است.
در این فاصله شروع به نقاشی، بازی با وسایل یا صحبت با دانش‌آموز کنار خود می‌کند.
بنابراین جمله «سر کلاس تمرکز ندارد» بدون بررسی موقعیت اطلاعات کافی به ما نمی‌دهد.
یکی از سؤالات مهم از معلم این است:
حواس‌پرتی کودک بیشتر در چه درس‌ها و چه نوع فعالیت‌هایی دیده می‌شود؟
اگر مشکل فقط در موقعیت‌های بسیار مشخص رخ می‌دهد، احتمالاً باید همان شرایط را دقیق‌تر بررسی کرد.
۵. محیط کلاس برای کودک پر از محرک است
صدای دانش‌آموزان، رفت‌وآمد، پنجره، تصاویر روی دیوار، نشستن کنار دوست صمیمی یا حتی وسایل روی میز می‌تواند توجه بعضی کودکان را سریع‌تر منحرف کند.
ممکن است دانش‌آموزی در یک محیط آرام به‌خوبی فعالیت کند اما در کلاس شلوغ مرتب تمرکزش را از دست بدهد.
در این شرایط تغییر محل نشستن یا کاهش بعضی محرک‌های اطراف می‌تواند کمک‌کننده باشد.
این تصمیم بهتر است با همکاری معلم گرفته شود، نه اینکه والدین بدون بررسی از مدرسه بخواهند کودک حتماً در ردیف اول بنشیند.
۶. کودک هنوز مهارت مدیریت توجه را کامل یاد نگرفته است
تمرکز فقط یک ویژگی ذاتی نیست.
بخشی از آن به مهارت‌هایی مانند حافظه کاری، کنترل تکانه، برنامه‌ریزی و توانایی نادیده گرفتن محرک‌های غیرضروری مربوط می‌شود.
این مهارت‌ها در طول کودکی رشد می‌کنند.
مرکز رشد کودک دانشگاه هاروارد، توانایی تمرکز، فیلتر کردن عوامل حواس‌پرتی، نگهداری اطلاعات در ذهن و تغییر توجه میان فعالیت‌ها را بخشی از مهارت‌های «کارکرد اجرایی» می‌داند؛ مهارت‌هایی که با رشد و تمرین تقویت می‌شوند.
به همین دلیل همیشه راه حل کاهش حواس‌پرتی این نیست که بارها به کودک بگوییم:
«حواست رو جمع کن.»
گاهی لازم است خود مهارت تمرکز را مرحله‌به‌مرحله تمرین کنیم.
۷. تکلیف یا فعالیت طولانی است
بعضی کودکان وقتی با یک فعالیت طولانی روبه‌رو می‌شوند خیلی زود تمرکزشان را از دست می‌دهند.
برای مثال:
«این ۳۰ سؤال را حل کن.»
برای کودک می‌تواند فعالیتی بزرگ و خسته‌کننده به نظر برسد.
اما اگر همان فعالیت به چند بخش کوچک‌تر تقسیم شود:
«اول پنج سؤال را انجام بده، بعد بررسی می‌کنیم.»
شروع کردن راحت‌تر می‌شود.
این موضوع در خانه هم اهمیت دارد. اگر انجام تکالیف هر روز به چالش تبدیل می‌شود، می‌توانید مقاله چگونه فرزندم را به انجام تکلیف تشویق کنم؟ را نیز بخوانید.
آیا حواس‌پرتی کودک یعنی بیش‌فعالی یا ADHD؟
نه لزوماً.
این یکی از مهم‌ترین نکاتی است که والدین باید بدانند.
مشکل تمرکز می‌تواند یکی از نشانه‌های ADHD باشد، اما صرفاً با حواس‌پرتی کودک نمی‌توان چنین تشخیصی داد.
طبق توضیحات CDC، گاهی مشکل تمرکز در کودکان طبیعی است؛ اما در ADHD نشانه‌ها پایدارتر هستند، می‌توانند شدید باشند و روی عملکرد کودک در مدرسه، خانه یا روابط اجتماعی تأثیر بگذارند. همچنین مشکلات دیگری مثل اضطراب، مشکلات خواب و برخی مشکلات یادگیری ممکن است علائمی شبیه ADHD ایجاد کنند.
بنابراین جمله:
«بچم تمرکز نداره؛ حتماً بیش‌فعاله.»
نتیجه‌گیری درستی نیست.
چه زمانی موضوع نیاز به بررسی بیشتر دارد؟
اگر بی‌توجهی:
مدت طولانی ادامه دارد،
در چند درس دیده می‌شود،
فقط در مدرسه نیست و در خانه هم وجود دارد،
روی یادگیری کودک اثر جدی گذاشته،
با فراموشکاری شدید همراه است،
انجام فعالیت‌های روزمره برای کودک بسیار دشوار شده،
یا معلمان مختلف در دوره‌های زمانی متفاوت همین مسئله را گزارش می‌کنند،
ارزیابی تخصصی می‌تواند به روشن شدن علت کمک کند.
تشخیص ADHD نیز با یک تست ساده یا مشاهده یک رفتار انجام نمی‌شود و باید توسط متخصص انجام شود.
چطور بفهمیم مشکل از تمرکز است یا علاقه کودک؟
یکی از بهترین سرنخ‌ها مقایسه موقعیت‌های مختلف است.
کودکی که گفته می‌شود «هیچ تمرکزی ندارد» ممکن است هنگام ساختن لگو، نقاشی، بازی فکری یا انجام فعالیت موردعلاقه‌اش مدت زیادی مشغول بماند.
این مشاهده ارزشمند است، اما به‌تنهایی هیچ تشخیصی را رد یا تأیید نمی‌کند.
بهتر است ببینیم:
در چه فعالیت‌هایی بهتر تمرکز می‌کند؟
چه زمانی حواس‌پرتی بیشتر می‌شود؟
آیا فعالیت‌هایی که مراحل مشخص دارند برایش آسان‌ترند؟
آیا در کار گروهی بهتر است یا فعالیت فردی؟
آیا مشکل هنگام شنیدن توضیحات است یا هنگام انجام تکلیف؟
این اطلاعات برای والدین و معلم بسیار ارزشمندتر از برچسب کلی «کم‌تمرکز» هستند.
برای افزایش تمرکز دانش‌آموز چه کار کنیم؟
راهکار مؤثر باید متناسب با علت باشد.
اگر کودک شب‌ها پنج ساعت می‌خوابد، بازی تمرکزی به‌تنهایی مشکل را حل نمی‌کند.
اگر درس را متوجه نشده، تغییر جای نشستن کافی نیست.
اما چند روش عمومی می‌توانند به تقویت توجه و نظم ذهنی کودک کمک کنند.
۱. کارها را به مراحل کوچک تقسیم کنید
به جای اینکه بگویید:
«برو همه تکالیفت رو انجام بده.»
فعالیت را مشخص‌تر کنید:
«اول فارسی رو باز کن و سؤال یک تا پنج رو انجام بده.»
وقتی آن مرحله تمام شد، سراغ مرحله بعد بروید.
این روش بار ذهنی شروع فعالیت را کمتر می‌کند.
۲. دستورهای کوتاه و روشن بدهید
گاهی والدین چند دستور را پشت سر هم می‌گویند:
«برو کیفت رو بیار، دفترت رو دربیار، اول ریاضی رو بنویس، بعد لباس‌هات رو هم جمع کن و یادت نره مدادت رو بتراشی.»
ممکن است کودک فقط بخشی از آن را به خاطر بسپارد.
دستورها را کوتاه و مرحله‌ای کنید.
۳. عوامل حواس‌پرتی هنگام درس خواندن را کمتر کنید
تلویزیون روشن، نوتیفیکیشن موبایل، رفت‌وآمد اعضای خانواده و وسایل متعدد روی میز می‌توانند تمرکز را سخت‌تر کنند.
محیط مطالعه لازم نیست کاملاً خالی و بی‌صدا باشد، اما بهتر است عوامل مزاحم واضح حذف شوند.
۴. زمان استراحت را حذف نکنید
بعضی والدین وقتی می‌بینند کودک تمرکز ندارد، زمان درس خواندن را بیشتر می‌کنند:
«تا تمام نکردی از پشت میز بلند نمی‌شی.»
نتیجه ممکن است برعکس شود.
زمان‌های کوتاه استراحت میان فعالیت‌ها می‌توانند به کودک کمک کنند دوباره با انرژی بیشتری برگردد.
۵. از بازی برای تمرین توجه استفاده کنید
بازی‌هایی که کودک در آن‌ها باید نوبت را رعایت کند، چیزی را به خاطر بسپارد، الگو را دنبال کند یا به تغییر قانون توجه کند، می‌توانند فرصتی برای تمرین مهارت‌های شناختی باشند.
اگر به این روش علاقه دارید، در افرادخت درباره یادگیری گیمیفای‌شده و استفاده از بازی در آموزش کودکان نیز توضیح داده‌ایم.
تمرین تمرکز برای کودک لازم نیست شبیه کلاس اضافه باشد؛ گاهی یک بازی مناسب فرصت بسیار بهتری برای تمرین توجه ایجاد می‌کند.
۶. به جای تکرار «تمرکز کن»، رفتار مشخص را بگویید
«تمرکز کن» برای ما معنای واضحی دارد، اما ممکن است کودک نداند دقیقاً باید چه کاری انجام دهد.
به جای آن می‌توان گفت:
«الان فقط سؤال اول رو بخون.»
«مدادت رو بذار روی میز و به توضیح گوش کن.»
«این پنج دقیقه فقط این صفحه رو انجام بده.»
رفتار مشخص قابل اجراست؛ مفهوم کلی تمرکز نه همیشه.
چطور با معلم درباره حواس‌پرتی کودک صحبت کنیم؟
گفت‌وگو با معلم یکی از مهم‌ترین مراحل بررسی مسئله است.
اما به جای سؤال کلی:
«بچه من تمرکز داره یا نه؟»
سؤال‌های دقیق‌تری بپرسید.
مثلاً:
در چه درس‌هایی حواسش بیشتر پرت می‌شود؟
در چه ساعتی از روز؟
وقتی فعالیت گروهی است بهتر عمل می‌کند یا فعالیت فردی؟
وقتی نزدیک معلم می‌نشیند تغییری ایجاد می‌شود؟
آیا دستورها را نمی‌شنود یا می‌شنود و بعد فراموش می‌کند؟
آیا عملکردش نسبت به سایر دانش‌آموزان هم‌سن تفاوت قابل توجهی دارد؟
آیا این وضعیت جدید است یا از ابتدای سال وجود داشته؟
پاسخ به این سؤال‌ها می‌تواند الگوی مشخصی نشان دهد.
برای داشتن گفت‌وگوی سازنده‌تر با مدرسه، مقاله ارتباط مؤثر والدین و معلم نیز می‌تواند مکمل این مطلب باشد.
چه اشتباهاتی می‌تواند مشکل تمرکز کودک را بیشتر کند؟
برچسب زدن به کودک
جمله‌هایی مثل:
«تو اصلاً تمرکز نداری.»
«همیشه حواست پرته.»
«چقدر بی‌دقتی.»
مشکل را توضیح نمی‌دهند؛ بلکه کم‌کم می‌توانند تبدیل به بخشی از تصویری شوند که کودک از خودش دارد.
بهتر است درباره رفتار مشخص صحبت کنیم:
«دیدم وقتی داشتی سؤال رو حل می‌کردی چند بار رفتی سراغ چیزهای دیگه.»
این جمله درباره یک رفتار قابل تغییر است، نه شخصیت کودک.
مقایسه کردن با خواهر، برادر یا همکلاسی
«ببین خواهرت چقدر راحت درس می‌خونه.»
معمولاً تمرکز کودک را بیشتر نمی‌کند.
در عوض ممکن است احساس ناکافی بودن یا مقاومت او را افزایش دهد.
استفاده از صفحه‌نمایش به عنوان تنها پاداش
اگر تمام ساختار انگیزشی کودک تبدیل شود به:
«درست رو بخون تا موبایل بدم.»
به‌تدریج خود فعالیت درسی ممکن است فقط به مانعی برای رسیدن به پاداش تبدیل شود.
پاداش گاهی می‌تواند مفید باشد، اما بهتر است تنها ابزار ایجاد انگیزه نباشد.
انتظار یکسان از همه کودکان
همه دانش‌آموزان با یک روش یاد نمی‌گیرند.
یکی هنگام شنیدن توضیحات بهتر یاد می‌گیرد، دیگری با نوشتن و دیگری وقتی خودش مسئله را انجام می‌دهد.
شناخت شیوه‌ای که کودک با آن بهتر درگیر یادگیری می‌شود، می‌تواند به کاهش حواس‌پرتی کمک کند.
یک برنامه ساده خانگی برای تقویت تمرکز کودک
لازم نیست خانه را تبدیل به مرکز آموزشی کنیم.
یک برنامه ساده می‌تواند مؤثرتر باشد.
برای مثال کودک از مدرسه برمی‌گردد، مدتی استراحت می‌کند و بعد تکلیف را به چند بخش کوچک تقسیم می‌کند.
در شروع کار فقط یک هدف مشخص دارد:
«این پنج سؤال.»
بعد از انجام آن، چند دقیقه استراحت و سپس مرحله بعد.
در طول فعالیت، تلویزیون خاموش است و موبایل در دسترس نیست.
والد کنار کودک نمی‌نشیند که هر لحظه او را اصلاح کند؛ بلکه در پایان هر مرحله وضعیت را بررسی می‌کند.
هدف این نیست که کودک فقط با حضور والد بتواند تمرکز کند.
هدف نهایی این است که کم‌کم خودش مدیریت فعالیت را یاد بگیرد.
آیا بازی‌های تمرکزی واقعاً مفید هستند؟
بازی می‌تواند بستری برای تمرین مهارت‌هایی مثل توجه، حافظه کاری، صبر کردن و کنترل تکانه باشد.
دانشگاه هاروارد نیز فعالیت‌ها و بازی‌های متناسب با سن را یکی از روش‌های تمرین مهارت‌های کارکرد اجرایی و خودتنظیمی در کودکان معرفی می‌کند.
بازی‌هایی مانند:
پیدا کردن تفاوت تصاویر،
بازی‌های حافظه،
پازل،
بازی‌های نوبتی،
دنبال کردن الگو،
داستان‌سازی مرحله‌ای،
یا بازی‌هایی که قانون آن‌ها در میانه تغییر می‌کند،
می‌توانند فرصت مناسبی برای تمرین این مهارت‌ها ایجاد کنند.
اما انتظار نداشته باشید یک بازی خاص به تنهایی مشکل تمرکز در مدرسه را حل کند.
چه زمانی بهتر است از متخصص کمک بگیریم؟
اگر مشکل توجه مقطعی است و فقط در شرایط خاص دیده می‌شود، معمولاً ابتدا می‌توان محیط و عادت‌های کودک را بررسی کرد.
اما اگر حواس‌پرتی شدید است، ماه‌ها ادامه دارد، در چند محیط مختلف دیده می‌شود یا عملکرد تحصیلی و روابط کودک را مختل کرده است، بهتر است موضوع تخصصی‌تر بررسی شود.
خصوصاً اگر همراه با علائمی مانند بی‌قراری بسیار شدید، فراموشکاری مداوم، مشکل جدی در دنبال کردن دستورها، مشکلات یادگیری یا اختلال قابل‌توجه در انجام فعالیت‌های روزمره باشد.
هدف از ارزیابی تخصصی الزاماً پیدا کردن یک «اختلال» نیست.
گاهی نتیجه بررسی نشان می‌دهد مشکل از خواب، اضطراب، بینایی، شنوایی، شیوه یادگیری یا عامل دیگری است.
به همین دلیل بهتر است قبل از هرگونه برچسب‌گذاری، علت دقیق مشخص شود.
جمع‌بندی؛ قبل از گفتن «حواست رو جمع کن» علت را پیدا کنیم
حواس‌پرتی کودک سر کلاس همیشه به این معنا نیست که او تنبل، بی‌مسئولیت یا بیش‌فعال است.
گاهی کودک خسته است.
گاهی درس را نفهمیده.
گاهی ذهنش درگیر اضطراب است.
گاهی محیط کلاس برایش محرک‌های زیادی دارد.
و گاهی واقعاً در مدیریت توجه و کارکردهای اجرایی به حمایت بیشتری نیاز دارد.
اولین قدم این است که به جای تکرار جمله «تمرکز کن»، الگوی رفتار کودک را بررسی کنیم.
چه زمانی تمرکزش کم می‌شود؟
در کدام درس؟
در خانه هم همین مشکل وجود دارد؟
چه زمانی عملکرد بهتری دارد؟
آیا خواب و اضطراب او مناسب است؟
معلم چه الگویی مشاهده کرده؟
وقتی این اطلاعات کنار هم قرار بگیرند، پیدا کردن راه حل بسیار ساده‌تر می‌شود.
تمرکز مهارتی است که بخشی از آن در مسیر رشد کودک شکل می‌گیرد و می‌توان با ایجاد محیط مناسب، تقسیم فعالیت‌ها، بازی، تمرین و همکاری خانه و مدرسه به تقویت آن کمک کرد.
مهم‌تر از همه اینکه کودک به جای شنیدن مداوم «تو حواس‌پرتی»، باید یاد بگیرد چگونه توجه خودش را بهتر مدیریت کند.
سؤالات متداول درباره حواس‌پرتی و تمرکز دانش‌آموز
چرا فرزندم در کلاس تمرکز ندارد اما ساعت‌ها بازی می‌کند؟
نوع فعالیت، میزان علاقه، دشواری کار، وجود پاداش سریع و میزان ساختار فعالیت روی توجه کودک اثر می‌گذارند. توانایی تمرکز طولانی روی یک فعالیت جذاب به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که کودک در همه موقعیت‌ها باید همان میزان توجه را داشته باشد.
آیا حواس‌پرتی کودک نشانه بیش‌فعالی است؟
حواس‌پرتی می‌تواند یکی از نشانه‌های ADHD باشد، اما دلایل دیگری مانند کمبود خواب، اضطراب یا مشکلات یادگیری نیز می‌توانند روی تمرکز اثر بگذارند. تشخیص ADHD با مشاهده یک نشانه انجام نمی‌شود و نیازمند ارزیابی تخصصی است.
برای افزایش تمرکز کودک هنگام درس خواندن چه کنیم؟
کاهش عوامل حواس‌پرتی، تقسیم تکلیف به مراحل کوچک، استفاده از دستورهای کوتاه، در نظر گرفتن زمان استراحت و ایجاد برنامه نسبتاً ثابت می‌توانند کمک‌کننده باشند.
آیا موبایل باعث کاهش تمرکز دانش‌آموز می‌شود؟
وجود نوتیفیکیشن‌ها، جابه‌جایی مداوم میان فعالیت‌ها و استفاده از موبایل هنگام مطالعه می‌تواند توجه به فعالیت اصلی را مختل کند. بهتر است هنگام انجام تکلیف موبایل و سایر عوامل مزاحم در دسترس کودک نباشند.
چه زمانی برای مشکل تمرکز کودک باید به متخصص مراجعه کنیم؟
اگر مشکل برای مدت طولانی ادامه دارد، در خانه و مدرسه دیده می‌شود و روی یادگیری، روابط یا فعالیت‌های روزمره کودک اثر قابل توجهی گذاشته است، ارزیابی توسط متخصص کودک می‌تواند به مشخص شدن علت کمک کند.
